nghênh giá
Định nghĩa
- Động từ (từ cũ, trang trọng):
- Đi đón, ra đón xe hoặc kiệu của vua chúa: Hành động của thần dân hoặc quan lại đi ra khỏi thành, cung điện để đón rước đoàn xe, kiệu của nhà vua khi ngài đi tuần du hoặc trở về.
- Nghênh đón, đón tiếp long trọng (dành cho bậc tối cao): Mang ý nghĩa tổ chức nghi lễ trọng thể để đón tiếp đức vua, thể hiện sự tôn kính tột bậc.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Các quan trong triều tề tựu đầy đủ để nghênh giá nhà vua thắng trận trở về. (Các quan trong triều tụ tập đầy đủ để đón rước nhà vua thắng trận trở về.)
- Lễ nghênh giá được cử hành vô cùng long trọng ở cổng thành. (Lễ đón rước nhà vua được cử hành vô cùng long trọng ở cổng thành.)
- Theo sử sách ghi lại, mỗi khi hoàng đế tuần thú, trăm họ lại náo nức nghênh giá hai bên đường. (Theo sử sách ghi lại, mỗi khi hoàng đế đi tuần du, trăm họ lại náo nức ra đón hai bên đường.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "Lễ nghênh giá": Một nghi thức, buổi lễ được tổ chức để đón rước nhà vua một cách trang trọng, thường có đầy đủ nghi trượng, cờ quạt và đội ngũ tùy tùng.
- Lễ nghênh giá được chuẩn bị chu đáo hàng tháng trời.
- "Ra nghênh giá": Cụm động từ nhấn mạnh hành động đi ra ngoài (khỏi nơi ở/thành trì) để đón rước.
- Toàn bộ văn võ bá quan đều ra nghênh giá tại bến sông.
Biến thể và từ gần giống
- Nghinh giá: Đây là cách viết khác, cùng nghĩa với "nghênh giá". "Nghinh" và "nghênh" trong trường hợp này có thể dùng thay thế cho nhau.
- Nghênh tiếp / Nghinh tiếp (động từ): Đón tiếp, tiếp rước. Nghĩa rộng hơn, có thể dùng cho các nhân vật quan trọng, không chỉ riêng vua.
- Nghênh đón / Nghinh đón (động từ): Đón chào, đón tiếp. Từ hiện đại và phổ biến hơn, dùng trong nhiều ngữ cảnh.
Từ đồng nghĩa
- Đón rước: Đón tiếp một cách trọng thể (nhưng ít tính chất cung kính dành riêng cho vua hơn).
- Nghinh tiếp: Đón tiếp (trang trọng).
- Nghinh đón: Đón chào (trang trọng).
Lưu ý sử dụng
- Từ cổ, ít dùng: "Nghênh giá" là một từ Hán Việt cổ, chủ yếu được sử dụng trong văn chương cổ, sử sách, hoặc các tác phẩm diễn lại không khí thời phong kiến. Trong ngôn ngữ hiện đại, từ này rất hiếm khi được dùng.
- Đối tượng đặc thù: Từ này chỉ dùng cho hành động đón rước vua, hoàng đế – bậc chủ nhân tối cao của đất nước thời quân chủ. Không dùng để đón các nguyên thủ hay nhân vật quan trọng thời hiện đại.
- Sắc thái trang trọng, cung kính: Mang sắc thái tôn kính, nghiêm trang và là một phần của nghi lễ cung đình.